आजच्या धावपळीच्या जीवनात अनेकांना आरोग्याची काळजी घ्यावी लागते. तसेच यामध्ये अयोग्य खाण्या-पिण्याच्या सवयीमुळे अनेक समस्या उद्भवू लागल्या आहेत. अशातच जर रक्ताची कमतरता असल्यास सुस्ती, थकवा, चक्कर येणे, अशक्तपणा आणि दम लागणे यासारख्या समस्या उद्भवतात. तुमच्याही शरीरात रक्ताची कमतरता असेल तर हे टाळण्यासाठी दररोज लोहयुक्त पदार्थ खाणे फायदेशीर आहे. पालक, बीट, डाळिंब, खजूर, गूळ, काळे हरभरे, राजमा आणि मसूर यासारख्या पौष्टिक पदार्थांचे नियमित सेवन केल्याने शरीरात ऊर्जा टिकून राहते आणि अशक्तपणा टाळता येतो.
राष्ट्रीय आरोग्य अभियानाने रक्ताची कमतरता दूर करण्यासाठी देशव्यापी जागरूकता मोहीम तीव्र केली आहे. रक्ताची कमतरता ही एक समस्या आहे जी विशेषतः महिला, मुले आणि गर्भवती महिलांमध्ये सामान्य आहे.
लोह, व्हिटॅमिन सी आणि प्रथिने का महत्त्वाचे आहेत?
रक्ताची कमतरता टाळण्यासाठी, दररोज लोह, व्हिटॅमिन सी आणि प्रथिने समृद्ध संतुलित आहार घेणे अत्यंत महत्वाचे आहे. लोह शरीराला हिमोग्लोबिन तयार करण्यास मदत करते, जे रक्तात ऑक्सिजन वाहून नेते. व्हिटॅमिन सी शरीराला लोह चांगल्या प्रकारे शोषण्यास मदत करते, तर प्रथिने शरीराच्या दुरुस्ती आणि वाढीसाठी आवश्यक असतात.
कोणते पदार्थ शरीराला लोह पुरवतात?
हिरव्या पालेभाज्या जसे की पालक, मेथी. त्याचबरोबर राजगिरा, हरभरा, राजमा, सोयाबीन, काळे उडीद, ज्वारी, बाजरी, गूळ, बीट, डाळिंब, सफरचंद, खजूर यांसारखे लोहयुक्त पदार्थ तसेच व्हिटॅमिन सी समृद्ध फळे आणि भाज्या आवळा, लिंबू, संत्रा, हंगामी फळे, पेरू, किवी, टोमॅटो, सिमला मिरची, हिरवी मिरची तसेच मूग, तुर, मसूर, उडीद, दूध, दही, ताक, पनीर, सोयाबीनचे तुकडे, राजमा, हरभरा आणि नट्स बदाम, काजू, मनुका, अक्रोड, तीळ, चिया बियाणे, जवस बियाणे, भोपळ्याच्या बिया इ. यांसारखे प्रथिनेयुक्त पदार्थ खाणे फायदेशीर आहे.
या सवयींमुळे लोहाचे शोषण वाढते का?
तज्ञांच्या मते लोहाचे योग्य शोषण सुनिश्चित करण्यासाठी नेहमी व्हिटॅमिन सी फळे किंवा लिंबू वर्गीय असलेले लोहयुक्त पदार्थ खा. जेवणानंतर लगेच चहा किंवा कॉफी पिणे टाळा, कारण ते लोहाचे शोषण रोखतात. दर 3-6 महिन्यांनी तुमचे हिमोग्लोबिन तपासा. गर्भवती महिला आणि किशोरवयीन मुलांनी डॉक्टरांच्या निर्देशानुसार लोह पूरक आहार घ्यावा.
( डिस्क्लेमर : या आर्टिकलमध्ये देण्यात आलेली माहिती व उपाय हे सामान्य ज्ञानावर आधारित आहेत. आमचा याला दुजोरा नाही. ते अवलंबण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्यावा.)
